Zakup mieszkania lub domu na cele prywatne i inwestycyjne z pozoru wygląda podobnie. Jednak w rzeczywistości transakcje te różnią się pod wieloma względami – od celów, przez strategię finansowania, po sposób zarządzania. Oto kilka spraw, które warto przemyśleć przed podjęciem ostatecznej decyzji i podpisaniem aktu notarialnego:

Cel zakupu a kryteria wyboru

Kupując nieruchomość na własne potrzeby marzymy o stworzeniu miejsca do życia odpowiadającego wszystkim naszym wymaganiom i preferencjom. Istotnymi aspektami są więc: lokalizacja, usytuowanie okien, rozkład pomieszczeń, bliskość do pracy czy szkoły,
okoliczna infrastruktura, wreszcie – wygody oferowane przez lokal. W przypadku nieruchomości inwestycyjnej liczy się przede wszystkim generowanie dochodu – czy chodzi o mieszkanie na wynajem długoterminowy, czy o lokal użytkowy lub komercyjny. W tym wypadku podejmujemy decyzję w oparciu o analizę potencjalnych zysków, takich jak prognoza wzrostu wartości nieruchomości, rentowność wynajmu czy możliwość dalszej odsprzedaży z zyskiem. Kryteria więc się zmieniają: zwracamy uwagę na nakłady inwestycyjne, jakie trzeba ponieść by doprowadzić nieruchomość do stanu pozwalającego na zarabianie oraz stosunek kosztów do przewidywanych dochodów. Nadal więc liczy się
lokalizacja i infrastruktura, jednak będą one rozpatrywane w kontekście ceny nieruchomości i prognozowanych zysków.

Finansowanie

Przy zakupie nieruchomości na własne potrzeby zazwyczaj kluczowe są własne oszczędności i możliwość uzyskania kredytu hipotecznego. Wybór kredytu uzależniony jest od naszej zdolności kredytowej oraz wysokości wkładu własnego. Decyzja finansowa jest ściśle związana z naszą sytuacją życiową, a analiza kosztów dotyczy głównie naszych możliwości bieżącego utrzymania nieruchomości. W nieruchomościach inwestycyjnych
finansowanie również często obejmuje kredyt, jednak głównym celem jest zrównoważenie inwestycji tak, by przynosiła ona stały dochód. Warto więc przeanalizować dodatkowe aspekty, takie jak koszty utrzymania nieruchomości, przewidywana rentowność oraz długoterminowa zdolność pokrycia kosztów finansowych. Często kupujący będący osoba prawną może skorzystać z kredytów inwestycyjnych, które oferują korzystniejsze warunki niż kredyty hipoteczne.

Zarządzanie nieruchomością

Właściciele nieruchomości prywatnych zwykle nie muszą martwić się o kwestie związane z wynajmem czy ich komercjalizowaniem. Zarządzanie ogranicza się do bieżącego utrzymania, remontów czy opłat administracyjnych. Inwestowanie w nieruchomości wiąże się z koniecznością zarządzania wynajmem, co wiąże się z dodatkowymi obowiązkami. Zarządzanie wymaga znajomości przepisów prawa najmu, obowiązków podatkowych, a także skutecznego reagowania na problemy związane z najemcami. Zajmuje to dużo czasu, a w przypadku powierzenia zarządu nieruchomością odpowiedniej agencji stanowi dodatkowy koszt, który należy uwzględnić w bilansie.

Ryzyko i zysk

Zakup nieruchomości na własne potrzeby jest inwestycją długoterminową. Jednak w pierwszej kolejności zapewnia stabilność mieszkaniową. Ewentualny spadek wartości nieruchomości nie stanowi dużego ryzyka, ponieważ właściciel nie zamierza sprzedawać nieruchomości w krótkim czasie. Nieruchomość jest traktowana jako stabilny element majątku, który w długiej perspektywie czasowej, mimo wahań rynku, powinien zyskiwać na wartości. Inwestowanie w nieruchomości wiąże się z wyższym poziomem ryzyka, wynikającym ze zmienności rynku nieruchomości, potencjalnych trudności z wynajmem, jak brak najemców, nierzetelni najemcy, opóźnienia w płatnościach, czy zmieniające się przepisy.

Podatki i koszty

W przypadku zakupu nieruchomości prywatnej dodatkowe koszty to przede wszystkim opłaty notarialne, podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), oraz ewentualne opłaty związane z kredytem hipotecznym. W przypadku sprzedaży nieruchomości prywatnej w okresie poniżej 5 lat od jej zakupu, właściciel jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego. Jeśli inwestujesz w nieruchomości, musisz uwzględniać inne obciążenia, takie jak podatek dochodowy od wynajmu nieruchomości, VAT (w przypadku wynajmu komercyjnego), czy podatek od nieruchomości. Istotnym elementem kosztowym jest utrzymanie nieruchomości (jak remonty, administracja, ubezpieczenia), które mają wpływ na rentowność inwestycji.
Podejmując decyzję o zakupie nieruchomości, warto zastanowić się, czy chcemy inwestować dla zysków, czy też szukamy stabilności i bezpieczeństwa mieszkaniowego. Każdy wybór wiąże się z innymi obowiązkami i ryzykiem, dlatego przed podjęciem decyzji warto dokładnie
przeanalizować swoje potrzeby oraz możliwości finansowe.